Dövizli fatura kesen, ithalat-ihracat yapan veya dövizli cari hesap izleyen her işletmede günün kurunun sisteme doğru ve zamanında girmesi, raporların güvenilirliğinin ön şartıdır. Bu rehber, Netsis’te kur güncellemeyi otomatik hale getirmeyi, manuel girişin doğru yöntemini ve ay sonu kur değerleme rutinini adım adım anlatır.
Kur Kaynağını Tanıyın: TCMB
Netsis, döviz kurlarını Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın yayımladığı günlük kur verisinden çeker. Bilinmesi gereken iki temel davranış:
- TCMB kurları iş günlerinde yayımlanır; hafta sonu ve resmî tatillerde yeni kur oluşmaz, son iş gününün kuru geçerli kalır
- Günlük kurlar öğleden sonra yayımlanır; sabah saatlerinde çekilen veri bir önceki iş gününe ait olabilir. Kur çekme saatinizi buna göre planlayın
Adım 1: Otomatik Kur Çekmeyi Kurun
- Kur güncelleme aracını açın (döviz işlemleri/yardımcı programlar bölümündedir; menü adı ve konumu sürüme göre değişebilir)
- Takip edeceğiniz para birimlerini işaretleyin; kullanmadığınız birimleri listeye eklemek yalnızca karmaşa yaratır
- Güncellemenin her iş günü otomatik çalışacağı saati belirleyin; sunucunun o saatte açık ve internet erişiminin serbest olması gerekir
- İlk çalıştırmayı elle tetikleyip çekilen değerleri TCMB’nin sitesindeki günlük kurlarla karşılaştırarak doğrulayın
Otomatik çekme kurulduktan sonra da haftada bir kez kur tablosuna göz atmayı alışkanlık edinin; servis kesintisi veya erişim engeli sessizce gün atlatabilir. Kurlar güncellenmiyorsa otomatik kur güncellenmiyor yazısındaki kontrol listesini uygulayın.
Adım 2: Doğru Kur Tipini Seçin
TCMB her para birimi için birden fazla değer yayımlar: döviz alış, döviz satış, efektif alış, efektif satış. Hangi işlemde hangi kurun kullanılacağı muhasebe politikası ve mevzuat gereklilikleriyle belirlenir; sistem tarafında önemli olan, seçimin tutarlı olmasıdır. Fatura, tahsilat ve değerlemede farklı kur tipleri bilinçsizce karışırsa cari bakiyeler ve kur farkı hesapları içinden çıkılmaz hale gelir. Kur tipi tercihlerinizi mali müşavirinizle birlikte yazılı olarak belirleyin ve tüm kullanıcıların aynı tercihle çalıştığını doğrulayın.
Adım 3: Manuel Kur Girişi (Gerektiğinde)
Otomatik çekmenin çalışmadığı gün veya sözleşmeye bağlı özel kur senaryolarında manuel giriş yapılır:
- Kur tablosunda ilgili tarihi ve para birimini seçin
- Değeri girerken virgül/ondalık hassasiyetine dikkat edin; en sık görülen hata basamak kaymasıdır
- Girişten sonra o tarihli dövizli bir kaydı önizleyerek TL karşılığının beklendiği gibi hesaplandığını doğrulayın
Sözleşme gereği sabit kurla çalışılan işlemlerde, belge üzerindeki kur ile sistem kurunun farklı olabileceğini unutmayın; bu ayrım raporlarda kur farkı olarak karşınıza çıkar.
Adım 4: Dövizli Belge Akışında Kur Kontrolü
Dövizli fatura ve tahsilatta sistem, belge tarihinin kurunu önerir. Burada disiplin gerektiren iki nokta vardır:
- Geriye dönük belge girişi: Belge tarihi eskiyse, o tarihin kurunun sistemde yüklü olduğundan emin olun; eksikse önce kuru tamamlayın, sonra belgeyi girin
- Kur alanına elle müdahale: Kullanıcıların belge üzerindeki kuru elle değiştirmesi kontrollü bir istisna olmalı, standart alışkanlık haline gelmemelidir
İhracat ağırlıklı çalışıyorsanız çok dövizli süreçlerin bütünü için ihracat modülü ve çoklu döviz rehberine bakın.
Adım 5: Ay Sonu Kur Değerleme Rutini
Dövizli bakiyeler ay sonlarında değerlemeye tabi tutulur ve oluşan kur farkları muhasebeleştirilir. Sağlıklı bir rutin şöyledir:
- Ay kapanmadan önce tüm iş günlerinin kurlarının eksiksiz yüklendiğini kontrol edin
- Dövizli cari ve banka bakiyelerinin döviz cinsinden doğruluğunu teyit edin; yanlış bakiyenin değerlemesi yanlış kur farkı üretir
- Değerleme işlemini çalıştırın ve oluşan kur farkı kayıtlarını mizanla karşılaştırın
Değerleme sonrası kur farkı kayıtları beklediğiniz hesaplara düşmüyorsa kur farkı muhasebeleşmiyor yazısındaki kontrolleri izleyin.
Kur Tablosunun Haftalık Sağlık Kontrolü
Otomatik sistemler en çok “kurulup unutulduğunda” sorun çıkarır. Beş dakikalık haftalık kontrol listesi:
- Son yedi güne bakın: her iş gününün kuru yüklü mü, atlanan gün var mı?
- Değerlerde sıçrama var mı? Basamak kaymasından kaynaklanan absürt değer, dövizli tüm raporları sessizce bozar
- Kur çekme işleminin loglarında hata birikmiş mi?
- Ay kapanışından önce bu kontrolü tüm ay için tekrarlayın; değerleme çalıştırıldıktan sonra fark edilen eksik kur, düzeltme kaydı zinciri doğurur
Bu kontrolü muhasebede tek bir kişiye görev olarak atayın; “herkesin işi” olan kontroller pratikte kimsenin işi olmaz.
Sıkça Sorulan Sorular
Kurlar hangi saatte güncellenmeli?
TCMB günlük kurları öğleden sonra yayımladığı için otomatik çekmeyi günün ilerleyen saatlerine planlamak en garantili yöntemdir. Sabah kesilen faturalarda hangi günün kurunun esas alınacağını mali müşavirinizle netleştirin.
Hafta sonu kesilen dövizli faturada hangi kur kullanılır?
Hafta sonu için TCMB yeni kur yayımlamaz; son iş gününün kuru geçerlidir. Sistemde hafta sonu tarihine kur bulunamıyorsa son iş günü kurunun taşınıp taşınmadığını kontrol edin.
Geçmiş tarihli kurları toplu yükleyebilir miyim?
Eksik dönem kurları geriye dönük tamamlanabilir; yöntem sürüme göre değiştiği için toplu yükleme öncesi bayinizden teyit alın. Yükleme sonrası birkaç tarihi TCMB verisiyle örnekleyerek doğrulayın.
Farklı belgelerde farklı kur tipleri kullanılabilir mi?
Teknik olarak mümkündür ancak bilinçli bir politika olmadan yapılmamalıdır. Kur tipi seçimi muhasebe politikasıdır; tutarsız kullanım cari mutabakatları ve kur farkı hesaplarını bozar.
Sözleşmeye bağlı sabit kur ile TCMB kuru aynı sistemde yönetilebilir mi?
Evet; günlük tablo TCMB kurlarıyla beslenirken sözleşmeli işlemin belgesinde işlem kuru ayrıca taşınabilir. Kritik olan, hangi müşteri ve sözleşmelerde sabit kur uygulandığının yazılı bir listeye dayanması ve bu belgelerin değerleme raporlarında ayrıca izlenmesidir.
Dövizli süreçlerinizi ekibinize doğru alışkanlıklarla öğretmek için Netsis eğitimi programımıza göz atabilir, kurulum desteği için iletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.